Spring naar hoofd-inhoud

Andermans schoenen

Een ander perspectief leidt tot ander inzicht…..en nieuwe actie

“Ik zou niet graag in haar schoenen willen staan. ” Dit zeggen we soms als we ons inleven in een ongewenste situatie van een ander. Dit inleven kan dan bijvoorbeeld compassie voor de ander en/of opluchting voor jezelf teweegbrengen.
Binnen NLP maken wij vaak gebruik van andere perspectieven. Als je een situatie waarin jij samen met een ander betrokken bent, bewust vanuit verschillende perspectieven bekijkt, zul je andere/nieuwe inzichten verwerven.
Dit noemen we kijken vanuit verschillende waarnemingsposities of perceptuele posities.

Het bewust kijken vanuit de schoenen van de ander is zo’n positie. Een krachtige positie waarbij je inlevingsvermogen aangesproken wordt. Deze empathische inspanning geeft je een ander inzicht. Dit inzicht, deze informatie, kan je helpen om te relativeren, om te begrijpen of om bijvoorbeeld blijk te geven van morele betrokkenheid.

De perceptuele posities
Eerst enige uitleg over de begrippen associatie en dissociatie:

Geassocieerd zijn betekent een situatie als het ware opnieuw ervaren, inclusief de bijbehorende gevoelens. Je herbeleeft, gezien door je eigen ogen, gehoord met je eigen oren en ervaren met je hele lichaam.

Gedissocieerd zijn betekent (terug)kijken naar de situatie zonder het gevoel van die situatie: het is als het ware ‘de situatie beschouwen, erover praten’. Je kunt jezelf waarnemen alsof je naar een film kijkt waarin jij een rol speelt.

Uitgangspunt: een situatie die typerend is voor het vraagstuk (probleem) met de ander

1e positie:
Dit is de ‘Ik’-positie of de Daadkrachtpositie.
Je bent in deze positie geassocieerd. Je ervaart de situatie zoals het is gebeurd en zoals je het hebt opgeslagen.
Je stelt je de volgende vragen:

  • Hoe kijk ik naar de ander, wat zie ik de ander doen?
  • Wat doe ik zelf?
  • Wat zeg ik?
  • Wat zegt de ander?
  • Wat denk ik, wat zeg ik tegen mezelf, waar ben ik van overtuigd?
  • Hoe voel ik mij?
  • Hoe reageer ik op (het gedrag van) de ander?
  • Wat vind ik van de ander?

2e positie:
Dit is de positie van Inlevingsvermogen. Je verplaatst je in de beleving van de ander, je wordt als het ware even de ander. Je associeert in de ander. Hoe beleef ik als ‘de ander’ de situatie? Welke gedachten, gevoelens en overtuigingen heb ik als ‘de ander’.
Je stelt dezelfde vragen als van positie1.  je geeft antwoord als/vanuit de ander! …’de ander’ beantwoordt.

3e positie:
Dit is de positie van Reflectievermogen. Je kijkt gedissocieerd naar de situatie alsof je een toevallige passant bent, een onpartijdige ‘observator’. Je hebt neutrale waarnemers- gevoelens. Deze positie ervaar je als objectief. Je merkt dat de emoties, die bij positie 1 en 2 horen, hier niet meespelen.

  • Hoe bekijk ik deze twee personen als ‘observator’?
  • Wat gebeurt er precies tussen die twee?
  • Wat zijn de effecten daarvan?
  • Welke verschillen merk ik op?
  • Wat zijn de overeenkomsten?
  • Wat willen ze individueel bereiken?

4e positie:
Je kunt ook nog een 4e positie innemen en de totale situatie beschouwen vanuit het Systeem. Dit kan zowel een kleiner systeem zijn (bijvoorbeeld werkomstandigheden) of een heel groot systeem (bijvoorbeeld de Universele Verbondenheid uit de quantumfysica).
Hier ben je op zoek naar eventuele externe factoren die invloed kunnen hebben op wat er zich in de vorige posities afspeelt.

  • Wat speelt er hier in dit systeem?
  • Zijn er factoren/krachten van buitenaf die invloed hebben op de betrokkenen?
  • Wat is het effect daarvan?
  • Wat zijn de consequenties?
  • Wat zou anders kunnen/moeten?
  • Wat kan ik (de werkelijke  ‘IK’ uit de 1e positie) daar aan doen?

De schoenen van de ander
Waar het hier uiteindelijk om gaat: Inzicht en Actie.
Met ander woorden: welke betekenis geef ik aan deze positie-ervaring (=reflectie) en wat doe ik er mee?

  • Wat verandert de informatie uit de diverse posities op mijn kijk op het vraagstuk?
  • Welke conclusies trek ik?
  • Wat verandert er voor mij?
  • Wat ga ik anders doen?
  • Wat is mijn 1e stap die ik zal zetten en wanneer?