Spring naar hoofd-inhoud

De buitenkant laat de binnenkant zien

…als je er oog voor hebt

Hoe scherper je de non-verbale aspecten van communicatie waarneemt, hoe meer je veranderingen kunt zien die je nuttig kunt gebruiken.

Kalibreren: de kunst van zintuiglijke scherpzinnigheid.
Niet alleen de inhoud van de woorden maar ook non-verbale signalen geven belangrijke aanwijzingen voor wat er in een persoon omgaat. Als je leert op deze signalen te letten, kun je herkennen wanneer mensen in een stemming of beleving zijn of in een andere stemming of beleving komen. In de NLP Practitioner-opleiding leer je een koppeling te leggen tussen het waarneembare non-verbale gedrag van iemand (extern) en zijn stemming (intern). Dit heet KALIBREREN.

Kalibreren gebeurt op basis van waarneming en check.

Doordat je aan de buitenkant veranderingen bij een gesprekspartner waarneemt, kun je verwachten dat er ook aan binnenkant veranderingen plaatsvinden.
Het vaststellen van de veranderingen en de koppeling met de verwachtingen dient te gebeuren buiten je eigen referentiekader, dus zonder interpretatie, zonder oordeel. Het in dit opzicht interpreteren van een waarneming of gedrag is immers niets anders dan ‘mind reading’, gedachten lezen (bij anderen iets waarnemen en daaraan meteen je eigen mening/beleving koppelen).

Anders gezegd:
Het vaststellen van een verandering gebeurt op basis van waarneembare feiten, op basis van zintuiglijk specifiek bewijs.  Het enige wat je hierbij zeker weet is dát er iets veranderd is. Je weet enkel dat er een verandering is…en die ga je niet zomaar invullen.
Je geeft aan dat je opgemerkt hebt dat er iets veranderd is, en je vraagt vervolgens naar meer informatie over wat er precies veranderd is (check).
Een voorbeeld maakt dit duidelijk:
Je ziet tijdens een coachgesprek iemand zijn wenkbrauwen fronsen = non-verbaal signaal, waarneembaar feit.
Je zegt: Ik denk dat je twijfelt …. : Dit is mind reading.
Je zegt: Ik zie dat je je wenkbrauwen fronst, wat betekent dit?.....: Dit is kalibreren.

Communicatie-aspecten
Met kalibreren kun je een mogelijke incongruentie tussen verbaal en non-verbaal herkennen. Zo kun je bijvoorbeeld waarnemen dat iemand Ja zegt en tegelijkertijd non-verbale signalen afgeeft die duiden op Nee denken/voelen.

Volgens Mehrabian is de belangrijkheid van de aspecten van communicatie als volgt verdeeld:
7%    Verbaal (woorden, inhoud)
38%  Vocaal   (intonatie, tonaliteit, tempo, pauzes)
55%  Non-verbaal (houding, gebaren, bewegingen, gezichtsuitdrukking,
           oogbewegingen, verandering kleur huid, verandering ademhaling etc.)

Al deze aspecten zijn feitelijkheden, dus waar te nemen.
De verhoudingen in dit schema gaan vooral op bij communicatie met betrekking tot gevoelens en bij incongruenties. In andere situaties zullen de verhoudingen anders zijn. Desalniettemin zal het percentage Verbaal meestal het laagst zijn.
Je kunt verbale uitingen dus beschouwen als niet geverifieerde uitlatingen…tenzij ze ondersteund worden door non-verbale signalen (‘het lichaam liegt niet’).

Indicatoren
(Wat kun je kalibreren)

Visuele indicatoren
Hierbij kun je kijken naar:

  • huidskleur (donker, rood, bleek, vlekken, blozen)
  • mimiek
  • spierspanning/spiertrillingen aangezicht (rondom de ogen, mond), nek, schouders
  • houding/beweging van romp, hoofd, ledematen (kort, wijds, rechtop, gebogen, richting)
  • stand/beweging van de ogen (open, dicht, focus, geen focus, richting)
  • slikbewegingen
  • ademhaling (borst- hoog, buik-laag, snel, langzaam, (on)regelmatig)
  • tempo en grootte van de bewegingen en verschijnselen
  • waarneembare verandering van lichaamsvochtigheid (transpiratie, tranen).

Auditieve indicatoren
Hierbij kun je luisteren naar:

  • toonhoogte
  • tonaliteit
  • tempo
  • timbre
  • volume
  • ritme
  • pauzes
  • geluid ademhaling
  • woordloze stemgeluiden

Wie goed kan kalibreren ervaart en weet: de buitenkant laat de binnenkant zien…

Je hebt binnen communicatie een wereld te winnen door te (leren) kalibreren.